Op 29 juni 2018 gingen verbanden van bewonersinitiatieven Dwarsverband, Starters4Communities, Omzien naar Elkaar en SAMEN030 met de nieuwe gemeenteraad en elkaar in gesprek over de emancipatiebeweging van bewoners, het versterken van de beweging van onderop om tot een kanteling in denken en doen te komen. Dat gebeurde in de vorm van een kennismakingstoer voor (nieuwe) gemeenteraadsleden en bewonersinitiatieven langs de Nieuwe Jutter en Podium Oost voor ontmoeting & dialoog met aansluitend een informele lunch.

Gemeenschapskracht verbindt

Martin van Lijf van Omzien naar Elkaar en Lunetten Wil Wel  licht de enorme groei van gemeenschapskracht en zelforganisatie in de afgelopen jaren toe. De kanteling, transformatie van zorg, welzijn en wonen vraagt een nieuw samenspel tussen overheid, markt en burgers. Dit vraagt om overheidsparticipatie in plaats van burgerparticipatie, een ander, meer gelijk speelveld, ruimte voor het emancipatieproces van bewoners, experimenteerruimte en bondgenoten in deze verandering.

In deze kennismakingstoer gaan we bij verschillende bewonersinitiatieven in gesprek over wat werkt en nodig is om de emancipatiebeweging verder te brengen, en waar/hoe gemeenteraad en initiatieven samen op kunnen trekken om de kracht van de gemeenschap recht te doen, ruimte te bieden voor experimenteren en tot een gelijk speelveld te komen.

Ouderensoos De Nieuwe Jutter

In De Nieuwe Jutter vertelt Mariska van Keulen over de aanpak en enorme doorwerking van de ouderensoos op het samen leven in de buurt. Met de ouderensoos wordt gewerkt aan een buurt waar je niet bang hoeft te zijn om oud te worden. Wat hier de afgelopen vijf jaar is opgebouwd door te starten bij de burger en in het opbouwen van allianties op basis van gelijkwaardigheid, heeft veel waarde voor de buurt toegevoegd, ook op het gebied van veiligheid. Kees Fortuin, ook van De Nieuwe Jutter, licht toe hoe je kunt bouwen aan een zelforganiserende buurtinfrastructuur met echte betrokkenheid, eigenaarschap en gemeenschapskracht. Dit vraagt andere modellen en wijzen van financieren die beter recht doen aan wat een samenleving is, hoe het bouwen van een sterke gemeenschap werkt. Samen leven vraagt horizontale verbinding binnen de gemeenschap, ontkokering van financiering, werken aan vertrouwen en zorgen dat opbrengsten in de wijk worden geïnvesteerd.

Ook gemeenteraadsleden zien dat er een paradigmashift nodig is, dat het startpunt bij de mensen in de wijk moet komen te liggen, dat dit experimenteerruimte, andere sturing en uitgangspunten voor subsidie vraagt. Gemeenteraadsleden willen bewoners in een gelijkwaardige positie met de gevestigde zorg brengen. Bewonersbod en Buurtpact bieden hier mogelijkheden toe, ook om waarde in de wijk te houden.

Podium Oost & Dwarsverband

Hans Elsendoorn, bestuurder van Dwarsverband en Podium Oost licht de geschiedenis toe. Podium Oost is 5 jaar geleden gestart, wil ruimte scheppen om elkaar te ontmoeten met extra activiteiten die verschillende lagen met elkaar in contact brengen. Door inzet van 75 vrijwilligers en 160 Vrienden van Podium Oost is het imago sterk verbeterd en Podium Oost 7 dagen per week open. De bewonersinitiatieven in zelfbeheer hebben hun krachten gebundeld en vereniging Dwarsverband opgericht. Voor onderlinge ondersteuning van buurthuizen in zelfbeheer, belangenbehartiging en overleg met de gemeente. Er zijn goede contacten met individuele ambtenaren maar afstemming tussen afdelingen is lastig.

Het is bij de gemeenteraad bekend dat communicatie tussen vastgoed, cultuur, welzijn  en andere beleidsafdelingen een probleem is. Het belang wordt in de gemeenteraad steeds meer gezien. Conclusie: Zoek bondgenoten in alle geledingen om samen op te trekken, vorm allianties om de beweging door te zetten. Zoek kansen voor een positieve manier van samen werken.

Wijkinformatiepunt Oost & SAMEN030

Anja van der Aa en Mohammed Agmir lichten het Wijkinformatiepunt Oost toe, opgezet door wijkbewoners en wijkraad vanuit een bewonersvisie op hoe de infrastructuur in de wijk eruit moet zien. Het Gezondheidscentrum Oost en Podium Oost waren direct enthousiast. Het Wijkbureau wilde geen geld beschikbaar stellen (voor coördinatie). Het rapport van de rekenkamer en een motie van de gemeenteraad hebben geholpen om geld te krijgen voor het Wijkinformatiepunt.

Het informatiepunt is er om bewoners te informeren en om te signaleren. Bewoners, ervaringsdeskundigen en stagiaires weten de weg, helpen zoeken naar online informatie en hebben allerlei telefoonnummers. Het Wijkinformatiepunt biedt geen hulp, maar  ervaringsdeskundigen kunnen bewoners vaak wel verder helpen. Organisaties geven vaak alleen informatie over eigen activiteiten. Signalering vindt plaats door bv. met gemeente en zorgorganisaties in gesprek te gaan over mensen die niet (goed) worden geholpen en de opvang van verwarde personen.

Het Wijkinformatiepunt Oost is nog niet ingebed in de wijkinfrastructuur. Het Wijkinformatiepunt staat niet op de wijkplattegrond omdat het nog niet duurzaam is en er wordt nog weinig naar verwezen. SAMEN030 is opgericht om het de gemeente gemakkelijk te maken het eigenaarschap weer te leggen waar het hoort, ook voor coördinatie en informatievoorziening met de expertise in wijk en buurt zodat iedereen mee kan doen.

In gesprek: gemeenteraad & gemeenschapskracht

Voor de gemeenteraad is bewonersinitiatief vaak ongrijpbaar. Bundeling van krachten van bewoners(initiatieven) en een kennismakingstoer gemeenschapskracht zoals vandaag is heel behulpzaam.

Behoeften en mogelijkheden gemeenteraad:

  • De raad weet dat het voor bewonersinitiatieven lastig is om door het systeem te komen, maar heeft oplossingen nodig die werken.
  • Concrete voorstellen aandragen en uitwerken. Belemmeringen en oplossingen aandragen die de raad kan vertalen in een Motie.
  • Samen optrekken in de organisatie van een Raadsinformatiebijeenkomst rond dit thema. Coalitie van bondgenoten vormen.
  • De Raad zit er om bewoners recht te doen in hun behoeften, initiatieven die zij willen mogelijk te maken.

Behoeften/wensen bewoners(initiatieven):

  • Coördinatie en ondersteuning van bewonersinitiatieven en betere collectieve afspraken met de gemeente voor samenwerkingsverbanden zoals Dwarsverband, Starters4Communities, SAMEN030, Omzien etc.
  • Werken aan een wijkcooperatie voor alle wijken met bewoners aan het stuur, te beginnen in Lunetten en Oost. Geef ons als wijk het budget voor de wijk en enkele ambtenaren die met bewoners zorgen dat dit wijkbudget goed besteed wordt.
  • Een portal in de wijk met alle initiatieven die er zijn. Er is nu veel versnippering en mensen met complexe zorgvragen worden niet goed verder geholpen.

Inmiddels is de uitslag van de tender bekend en heeft SAMEN030 een Open brief aan de gemeenteraad geschreven. Op 6 september staat een Raadsinformatieavond Tenders Sociaal Domein gepland. De opdracht voor het sociaal makelen is niet gegund aan SAMEN030, een samenwerkingsverband van Utrechtse Buurtbewoner-, Buurtondernemer- en Buurt-Organisaties voor de transformatie naar zeggenschap en eigenaarschap via wijk- en buurtcoöperaties.

Achtergrond

Utrechters hebben de afgelopen 10 jaar in verschillende initiatieven gebouwd aan sterke buurten en gemeenschappen: van buurthuizen, speeltuinen en voedseltuinen in zelfbeheer tot dagopvang, onderlinge zorg, hulp, ontmoeting, zingeving en wijkinformatie. De ervaringen van 8 jaar Utrechtse initiatieven in welzijn, zorg en wonen zijn in 2017 vertaald in een gezamenlijk Manifest: Samen Bouwen aan de Buurt om de maatschappelijke beweging naar meer eigenaarschap, zeggenschap en actieve betrokkenheid verder te brengen. Recentelijk heeft een aantal initiatieven de krachten gebundeld in Stad Coöperatie SAMEN030 om met elkaar invulling te geven aan het sociaal makelaarschap, bewonersinitiatief en gemeenschapskracht beter recht te kunnen doen. Veel initiatieven hebben ook het bredere stadsakkoord van onder andere de Ruimtemakers onderschreven.

Ook in provinciaal verband en op landelijk niveau is de laatste jaren door bewoners geïnvesteerd in de maatschappelijke beweging naar meer bewonersregie- en -initiatief voor vitale dorpen, buurten en wijken. Dit heeft geresulteerd in een provinciale ‘DOE AGENDA Bewonersinitiatief 2018 – 2022’,  het Landelijk Actieprogramma Zorgzame Gemeenschappen, de 1e Nationale dialoog Gemeenschapskracht en de gids gemeenschapskracht.

Meer

Presentatie Martin van Lijf
Presentatie Nieuwe Jutter
Prestentatie Podium Oost
Presentatie Wijkinformatiepunt Oost 
6 september: Raadsinformatieavond Sociaal domein
Agenda 29 juni: Warm welkom gemeenteraad 

Share Button
Gemeenteraad & initiatieven Utrecht