Op 21 september 2018 werd op een LSA-bijeenkomst in De Musketon Lunetten gesproken over de kansen die de omgevingswet biedt om de invloed van bewoners(initiatieven) te vergroten, de democratie te vernieuwen, de zeggenschap in de wijk te krijgen. Marte Kappert en Rutger van Weeren vertelden wat er verandert door de nieuwe Omgevingswet. Het voorbeeld van de Burgertop Lunetten werd uitgelicht, hoe bewoners in co-productie met de gemeente Utrecht de eerste input voor een omgevingsvisie ophaalden. Deelnemers gingen vervolgens aan de slag met de maatschappelijke waarde van en een actieplan voor hun eigen initiatief.

Omgevingswet

Marte Kappert vertelt dat de omgevingswet die per 2021 ingaat bedoeld is om de wet- en regelgeving te vereenvoudigen, processen te verbeteren en versnellen, te komen tot een meer integrale en actieve  aanpak, en meer ruimte te bieden voor aansluiting bij nieuwe ontwikkelingen. Er komt meer ruimte voor bewoners en projectontwikkelaars. De gemeenteraad komt meer op afstand, bepaalt kaders en spelregels. Iedere gemeente kiest een eigen participatieaanpak en geeft een ‘omgevingsloket’ vorm. Er ontstaat een nieuw speelveld met ruimte voor eigenaarschap van bewonersiniatiatief en bewonersbedrijven. Inspraak achteraf wordt inspraak vooraf. Dit vraagt een actievere rol van bewoners.

Aan de slag met de omgevingswet >>>

Vragen/reacties: Is het wel een verbetering is dat de gemeenteraad op meer afstand komt te staan? Vooral in gebieden waar bewoners minder actief zijn kan dit een risico zijn. De gemeenteraad is vaak een bondgenoot van bewoners.

Burgertop Lunetten

Theo Blom van Buurtbudgetten Lunetten en Ed de Haan van de gemeente Utrecht geven een toelichting op de Burgertop Lunetten, een co-productie van wijk en gemeente. Zowel wijk als gemeente brachten expertise en ook uitvoeringskracht in. November 2017 gingen 80 willekeurige wijkbewoners in gesprek over de vraag: “Wat moet er gebeuren om over pakweg 20 jaar nog steeds met veel plezier in Lunetten te wonen?” De uitkomsten van de burgertop zijn benut voor de concept omgevingsvisie.

Concept Omgevingsvisie Lunetten >>>

Maatschappelijke waarde

Voor de gemeente Utrecht is de burgertop een krachtig instrument om de blik vooruit te richten, een ander perspectief te zien, andere energie vrij te maken. Om zoveel mogelijk mensen en mensen die nauwelijks bereikt worden te betrekken, de stem van de minderheid mee te nemen. Er ligt nu een mooi document van de wijk waar goeie dingen in staan. Ook de hechte groep, sterke gemeenschap die met elkaar iets willen doen is voor de gemeente van grote waarde.  Betrokkenen vonden het inspirerend om met zoveel mensen uit de wijk aan de slag te gaan, en in de voorbereiding een gezamenlijke training te volgen in  doorluisteren en stem geven aan de minderheid.
Burgertop organiseren >>> 

Vragen en reacties:

  • Wat is de impact van de Burgertop en concept omgevingsvisie? Hebben bewoners nu invloed op de besteding van gemeentelijk geld in hun wijk? Wat doet de gemeenteraad met de uitkomsten van de Burgertop?
  • Voor bewoners van Lunetten blijft de relatie tussen stad en wijk lastig. Bewoners van Lunetten hebben geen invloed op de besteding van budgetten in de stad.
  • Hoe komt het dat een burgertop in Lunetten wel lukt en in Lombok niet? Zou een burgertop in Amsterdam Noord kunnen? Hier zijn zoveel problemen, bijna onoplosbare opgaven rond huisvesting. Wat doe je als burgers niet willen, er grote scepsis onder bewoners heerst?
  • Een burger is niet vanzelfsprekend een vrijwilliger. Heel veel mensen kunnen dit werk niet vrijwillig doen, juist mensen die je nodig hebt. Dit is soms een kwestie van geld, soms een kwestie van tijd. Je moet mensen ook niet overvragen.

Aan de slag

Meer ruimte en eigenaarschap voor bewoners en initiatieven ontstaat met de komst van de omgevingswet niet vanzelf. Buurtrechten zoals Right to Challenge, Right to plan en recht op maatschappelijk vastgoed worden nog weinig benut. Rutger van Weeren adviseert om vooral vragen te blijven stellen, de regie te pakken, een burgertop te organiseren, een eigen visie te ontwikkelen, je eigen waarde in kaart te brengen, verhalen te verspreiden en de media op te zoeken. “Laat vooral zien hoe het anders kan, ontwikkel nieuwe vormen en praktijken en laat zien wat je doet, en wie je bent.” 

Bekijk de trap van eigenaarschap >>>

Inspiratiegids participatie omgevingswet >>>

Waarde en plan eigen initatief

Aanwezige initiatieven  brachten in groepen de eigenwaarde van initiatieven in de beeld bij het komen tot een omgevingsvisie, en maakten een actieplan. Dat gebeurde aan de hand van 2 vragen:

  • Welke kennis en kunde of toegevoegde waarde heb je als initiatief?
  • Hoe kom je in beeld bij gemeenteraad, college, ambtenaren en andere partijen?

Lees het verslag

Share Button
Omgevingswet en Burgertop