De roep om democratische vernieuwing om de verstoorde verhouding tussen burgers, staat en markt te herstellen groeit. Herman Tjeenk Willink roept in zijn boek Groter denken, kleiner doen, op de feiten onder ogen te zien en actie te ondernemen. Hij spreekt daarbij de politiek aan, burgers, professionals en rechters. “Zij moeten zelf weer hun ruimte opeisen en heroveren. Want dat zal niet vanzelf gaan.” Henk Beltman houdt in zijn boek Democratisch burgerschap een pleidooi voor verdere democratisering van overheid, instellingen en maatschappij, nieuwe en flexibele vormen van participatie, meer ruimte voor initiatieven van burgers en experimenten met nieuwe manieren van democratie.   Maarten Prak biedt een historische blik op staat en burger. Leesvoer voor de donkere dagen!

Kleine revoluties vanuit de samenleving

De politiek houdt zich volgens Herman Tjeenk Willink te veel bezig met afzonderlijke maatregelen en te weinig met het geheel. De publieke dienstverlening lijdt onder de bezuinigingsdrift en de alsmaar uitdijende regelgeving.

“De overheid functioneert niet goed. We hadden de afgelopen dertig jaar de pretentie dat de overheid efficiënt zou gaan werken, als een bedrijf. Maar dat blijkt niet te werken.”

“Gele hesjes ontstaan als we langdurig de democratische rechtsorde aan onze laars lappen.” 

Herman Tjeenk Willink hoopt nu op een revolutie, die volgens hem klein kan beginnen. Hij spreekt de politiek aan, maar ook burgers, professionals en rechters. Het staat voor hem vast dat het moet komen vanuit de samenleving: van actiegroepen van rechters, huisartsen en burgerinitiatieven waarbij mensen zelf dingen opzetten en regelen.

Bekijk Nieuwsuur met Tjeenk Willink, huisarts Toosje Valkenburg, Jan Snijder Austerlitz Zorgt en rechter Petra van der Veen >>>

Lees het vraaggesprek in NRC >>>

Pleidooi voor democratisering

Henk Beltman houdt in zijn boek Democratisch burgerschap een pleidooi voor verdere democratisering van overheid, instellingen en maatschappij. Dat is nodig omdat in Nederland politiek, bestuur en burger elkaar steeds minder lijken te verstaan. Dat kan het gemeenschapsgevoel aantasten, waardoor een grotere kloof tussen overheid en burgers kan ontstaan. Burgers blijven zo eerder consument dan verantwoordelijk burger. Bestuur en instellingen blijven doen wat zij denken dat goed is, met als uiteindelijke uitkomst dat niemand tevreden is. In dit boek zijn handvatten opgenomen om die democratisering vorm te geven. Bewustwording, burgerparticipatie en onderwijs zijn daarbij sleutelwoorden.

In dit boek wordt een aantal suggesties uitgewerkt om burgerschap en (lokale) democratie te versterken, aan de hand van de drie principes van democratisch burgerschap: (1) de behoefte aan (economische, sociale en psychische) bestaansveiligheid;  (2) de spelregels van het democratisch stelsel; (3) de competenties (kennis, vaardigheden, gezindheid) van burgers om invloed uit te oefenen op hun leven en in de democratie. Enkele suggesties zijn: meer burgerschapsonderwijs, betere opleidingskansen, nieuwe en flexibele vormen van participatie, meer ruimte voor initiatieven van burgers en experimenten met nieuwe manieren van democratie.

Pleidooi voor democratisering van maatschappij en overheid (Volkskrant) >>>

Schutters voor de publieke zaak

Lees ook Citizens without Nations van Maarten Prak, (hoogleraar economische en sociale geschiedenis Universiteit Utrecht) met een historische blik op de (overschatting van) de nationale staat, burgerschap en de rol van lokale elites. Over buurtverenigingen, gilden en schutterijen die zich inzetten voor de publieke zaak.

Citizens without nations >>>

 

Share Button
Roep om democratische vernieuwing groeit